Τέχνες — 14/07/2012 at 10:14

«Η Αίγινα είναι το Εφαλτήριό μου»

by
«Η Αίγινα είναι το Εφαλτήριό μου»
Φωτογραφία: Δημήτρης Βλάικος

Εκείνο το μεσημεράκι ο ήλιος είχε βγάλει τα πιο καυτά και αστραφτερά του δόντια κι εμείς αναζητήσαμε μια σκιά σε ένα μικρό κομμάτι της Ελλάδας, την Αίγινα. Καθίσαμε να συζητήσουμε στο χώρο της θεατρικής του δράσης, δίπλα ακριβώς απ’ τη σκηνή, σε ένα «Γράμμα» διόλου ξεχασμένο απέναντι από το Ταχυδρομείο.

Από το Θέατρο Τέχνης εργάστηκε σε οικοδομές -στο μπετό, στο καλούπωμα, στις φιστικιές και απ’ εκεί στο παιδικό θέατρο με μαριονέτες, την «Εβραία» του Μπρεχτ και την «Ασκητική» του Καζαντζάκη. Ο Βασίλης Βασιλάκης υπηρετεί πιστά κάθε ρόλο της ζωής του , εντός κι εκτός θεάτρου, συνδυάζοντας ευχάριστα την πνευματική και τη χειρονακτική εργασία.

Πέρασαν 34 χρόνια, 1978 ήταν όταν αποφοίτησε από την Ανωτάτη Σχολή Θεάτρου του Καρόλου Κουν, κι ακόμη σκέπτεται ότι πιθανώς θέατρο έγραφε με μεγάλα, έντονα και λίγο πλαγιαστά γράμματα ο ψευδότιτλος του σεναρίου της ζωής του. Ο πρώτος του ρόλος στο έργο «Ο αυτόχειρ» του Νικολάι Έρτμαν, ήρθε όταν ακόμη βρισκόταν στο πρώτο έτος της σχολής, στα 18 του χρόνια, «όταν και γνώρισα αυτή την Ελλάδα που ήταν μια πολύ ισχυρή αξία και όχι μόνο από τους ανθρώπους της τέχνης. Ήμουν πολύ τυχερός που γνώρισα τη Μελίνα Μερκούρη σαν ηθοποιό πρώτα, οκτώ μήνες καθημερινής επαφής στην παράσταση «Ορέστεια», στο σπίτι της στην Επίδαυρο κι ύστερα σαν πολιτικό και υπουργό πολιτισμού.  Δίπλα στο σπίτι της Μελίνας έμενε ο σκηνογράφος Διονύσης Φωτόπουλος, ο Τσαρούχης. Γνώρισα τον Μόραλη, τον Θεοδωράκη, τον Χατζιδάκι.» Κι από αυτή την Ελλάδα στα 38 χρόνια απροκάλυπτης ψευτιάς με το ίντερνετ, όπως λέει, υπέρμαχος του οποίου και ο ίδιος- να ξεβρακώνει τους πολιτικούς και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Δεν είναι Αιγινήτης κι ας έχουν πολλοί αυτήν την εντύπωση. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Περιστέρι. Η μετάβασή του στην Αίγινα ήρθε ύστερα από δώδεκα χρόνια συνεχούς θεατρικής, τηλεοπτικής ραδιοφωνικής του δράσης κι ένα ταξίδι για σπουδές στην Αμερική που δεν ευδοκίμησε. «Όταν ήρθα πρώτη φορά στην Αίγινα ασχολήθηκα με την οικοδομή –στο μπετό, στα καλουπώματα- μετά δούλευα στα χωράφια, φιστικιές, κλαδέματα, για να καλύψω τα προς το ζην. Παράλληλα όμως, τα απογεύματα, μάθαινα και κάτι άλλο. Με τον φίλο μου, τον David Kennedy, μάθαινα χειρισμό και κατασκευή μαριονέτας για έξι χρόνια περίπου, όταν κι έφτιαξα την πρώτη μου παράσταση για παιδιά, «Το μεγάλο ταξίδι».  Ύστερα βρέθηκε ξανά στην Αθήνα. Θέατρο, τηλεόραση… Ώσπου το 2000 παίρνει την απόφαση να εγκατασταθεί μόνιμα πια οικογενειακώς στην Αίγινα. Την ίδια περίοδο, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο «ο Καποδίστριας» ανεβάζει δύο παραστάσεις με μαριονέτες του David Kennedy. Η πρώτη ήταν ο «Γραφιάσκο», μια παρωδία της γραφειοκρατίας, όπου εμπλέκονται άνθρωποι και ζώα, ενώ δεύτερη η «Μπανανάσταση», σάτιρα για το που καταλήγουν οι επαναστάσεις.

Κάποια χρόνια μετά γεννήθηκε ως προσωπική του ανάγκη η αναζήτηση ενός συγκεκριμένου χώρου εργασίας με δυνατότητα παρουσίασης κάθε δουλειάς. «Και βρήκα αυτό το χώρο, το θεατρικό εργαστήρι του «Ορμίσκου».  Το έφτιαξα με αρκετά έξοδα και πολύ δουλειά για κάποιους μήνες. Δυστυχώς κάποια στιγμή το οικονομικό ήταν δυσβάσταχτο, πλέον δε μπορούσα να το συντηρήσω και αναγκάστηκα να το αφήσω. Ελπίζω να βρεθεί κανένας καλός άνθρωπος να μας παραχωρήσει κάποιο χώρο που δε χρησιμοποιεί.»

Διαλέγει το θέατρο γιατί με αυτό, όπως τονίζει, ξεκίνησε. Δεν αισθάνεται την τηλεόραση και τον κινηματογράφο να δρουν δημιουργικά μέσα του. «Εκεί έχεις ένα μαύρο γυαλί απέναντί σου να σε κοιτά συνέχεια. Είναι αλλιώς να βλέπεις τα μάτια του ανθρώπου, με την άμεση αντίδραση που έχει τη στιγμή που παίζεις. Μια επικοινωνία που μοιάζει αόρατη και για εμένα είναι συγκλονιστική, είναι ότι πιο όμορφο, στο σινεμά αυτό δεν υπάρχει. Στον κινηματογράφο όμως, είναι πολύ ωραίο ότι καλύπτεται ο ναρκισσισμός σου, διότι η μεγάλη οθόνη σε κάνει 10 φορές μεγαλύτερο απ’ ότι είσαι στην πραγματικότητα. Αυτή ήταν βέβαια η μεγάλη επιτυχία του σινεμά, γι’ αυτό κι έγινε παγκόσμια θρησκεία.» Παρ’ όλα αυτά, τον τριβελίζει η ιδέα να κάνει κάτι όλο δικό του. Κάτι όμως που θα δημιουργούσε με τρόπο θεατρικό, σαν τα έργα του Φασμπίντεν, «βγάζουν μια δύναμη τα έργα του που ίσως να είναι καλύτερη κι από το θέατρο». Από όλα όσα έχει κάνει θεατρικά ξεχωρίζει ως σκηνοθέτης τις «Δούλες» που με την ομάδα του «Ορμίσκου» είχαν ανεβάσει, μα ως ηθοποιός την «Ασκητική», ένα δύσκολο για θεατρική μεταφορά δοκίμιο με την ιδιόμορφη γλώσσα του Νίκου Καζαντζάκη.

Μετά απ’ τη Φθινοπωρινή –σχεδόν χειμωνιάτικη πρεμιέρα στο Δημοτικό Στάδιο του νησιού και έναν χειμώνα στο «Μικρό Πολυτεχνείο» στην Αθήνα, «Ο Ήλιος με δόντια» επέστρεψε για λίγες παραστάσεις στο «Γράμμα», μερικές εβδομάδες πριν φύγει πάλι για περιοδεία στη Χίο, την πατρίδα του συγγραφέα Γιάννη Μακριδάκη. Η παράσταση επανήλθε αρκετά παραλλαγμένη: «Η παράσταση βασιζόταν στο θέατρο σκιών, τη φωνή  γραμμένη σε πομπινόφωνο. Σκιά εγώ δε φαινόμουν σαν άνθρωπος, η φωνή σε πομπίνα, με κάποια βιντεάκια να παίζονται σε διάφορες στιγμές της παράστασης· ένα οπτικοακουστικό θέαμα που έλειπε όμως το θέατρο. Πλέον στέκομαι ορατός με τα λόγια να βγαίνουν από το δικό μου στόμα.  Το να είμαι πάνω στη σκηνή και να φαίνομαι , προσδίδει άλλου είδους δυναμική στο κείμενο. Ήταν, δηλαδή, σα να τρέχει ένα ποτάμι και ξαφνικά να βάζεις ένα φράγμα που ανακόπτει την ορμή του. Αυτό που κατάλαβα στις μέχρι τώρα παραστάσεις, είναι ότι πέρασε κάτω το στοιχείο της συγκίνησης, της επαφής με το κοινό που γέννησε μια πολύ ωραία ατμόσφαιρα, κάτι που δεν υπήρχε στο προηγούμενο ανέβασμα. Είναι διαφορετικό να κοιτάς τα μάτια του ηθοποιού, τις κινήσεις, τον ιδρώτα, τα σάλια του κι άλλο να βλέπεις μια σκιά που μπορεί να έχει τη δυνατότητα να παίρνει πολλές μορφές και να εντυπωσιάζει, αλλά χανόταν η ζωντάνια, χανόταν το θέατρο!»

Όταν ο Βασίλης Βασιλάκης βγαίνει στη σκηνή, το «Γράμμα» χάνει όλες τις άλλες του ιδιότητες και γίνεται ένα ανοικτό, μικρό –όπως προτιμά- θέατρο. «Στο «Γράμμα» έχει δημιουργηθεί μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Γίνεται κάποια χρόνια τώρα αυτή επικοινωνία μεταξύ φαγητού και παράστασης. Έχουν δημιουργηθεί από μόνοι τους κάποιοι νόμοι. Υπάρχει ένας σεβασμός στη θεατρική πράξη, όταν ο άλλος έχει το φαγητό του μπροστά σχεδόν το αφήνει, τρώει μετά., δεν είναι άναρχο και φασαριόζικο.»

Εδώ και δύο μήνες κάνει πρόβες για την επιθεώρηση του Γιώργου Μπήτρου, «Ελλάς και ξανά προς τη λόρδα τραβάς» που αναμένεται να ανέβει τέλη του μήνα. Παράλληλα, ετοιμάζεται για το χειμωνιάτικο έργο που θα ετοιμάσει εδώ στην Αίγινα, ενώ δεν παύει να σκέπτεται ενδεχόμενες αλλαγές για τη 2η χρονιά του «Ήλιος με δόντια» τον Οκτώβριο στην Αθήνα. «Όμως, η Αίγινα είναι το εφαλτήριο μου. Για οτιδήποτε κάνω η πρώτη σκέψη είναι  Αίγινα.»

«Ήλιος με δόντια», τελευταίες παραστάσεις: 13, 14 και 18 Ιουλίου, στις 21:30 στο «Γράμμα».

«Η Αίγινα είναι το Εφαλτήριό μου»
Φωτογραφία: Δημήτρης Βλάικος

 

Leave a Comment