Εκδηλώσεις — 27/06/2012 at 12:58

«Ανοίγουμε τον Κλήδονα…»

by

«Ανοίγουμε τον Κλήδονα με του Αϊ-Γιαννιού τη χάρη,

και όποια έχει καλό ριζικό σήμερα να το πάρει.»

«Κληδόνα» στα έργα του Ομήρου σήμαινε πράξεις ή λέξεις τυχαίες και ασυνάρτητες. Στα χρόνια της Πυθίας πήρε τη μαντική σημασία που την ακολουθεί μέχρι και σήμερα. Ως έθιμο, ο Κλήδονας, κατάγεται από την αρχαία Ελλάδα, από τις δίχως ενδοιασμούς γιορτές του Διονύσου. Ύστερα μια μικρή ιστορική αναφορά στο Βυζάντιο κι έπειτα μνήμες και περιγραφές από γιαγιάδες ή ελάχιστες μαμάδες, από αφιερώματα και ντοκιμαντέρ.

Στην Αίγινα,  μετά από πολλά-πολλά χρόνια, πέρυσι το έθιμο αναβίωσε για πρώτη φορά «για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι καινούργιοι».  Φέτος, από στόμα σε στόμα για δεύτερη χρονιά, κάτω από το κατακόκκινο φεγγάρι, με τη θερινή τροπή του ήλιου, άναψαν οι φωτιές, γέμισε η στάμνα. Δίπλα στη θάλασσα στο Φανάρι του Μπούζα, τρώγοντας σουβλάκια, χορεύοντας και τραγουδώντας ο Σύλλογος Γυναικών γιόρτασε για δεύτερη χρονιά και καθιέρωσε την αναβίωση του καίγοντας τα στεφάνια της Πρωτομαγιάς, αναγνωρίζοντας τα σημάδια που φέρεται να σφραγίσουν τα μελλούμενα.

Παραμονή του Αϊ-Γιαννιού, «Καλογιάννη» για τους Σαρακατσαναίους, μαζεύονταν οι μεγάλοι και έδιωχναν όλα τα παιδιά απ’ την πλατεία, μην ακούσουν τις βωμολοχίες. Μια ή δυο κοπέλες έπαιρναν ένα κανάτι το γέμιζαν νερό και γύριζαν να μαζέψουν κοσμήματα ή άλλα πολύτιμα από ενδιαφερόμενες ανύπανδρες νέες. Σ’ όλη τη διαδρομή το κρατούσαν χωρίς να ανταλλάξουν μια λέξη –κουβαλούσαν άλλωστε «τ’ αμίλητο νερό». Ύστερα, τ’ άφηναν σ’ ένα παραθύρι σκεπασμένο με ένα κόκκινο μαντήλι. Την άλλη ημέρα το απόγευμα μαζεύονταν στις γειτονιές και για κάθε αντικείμενο που’ βγάζανε ταίριαζε κι ένα στιχάκι. Αν το στιχάκι ήταν καλό χαίρονταν, αν ήταν κακό ετοιμάζονταν για την πίκρα που έμελλε να’ ρθει. Οι γιαγιάδες –θυμάται η κυρία Φλώρα- ξέροντας τα προσωπικά της κάθε κοπέλας, σαν καμπανιά ταίριαζαν το ανάλογο δίστιχο. Τα αγόρια πείραζαν τα κορίτσια, άναβαν φωτιές και άρχιζε γύρω τους ο χορός.

Η κυρία Φλώρα γυρνά στις μνήμες των εφηβικών της χρόνων. Το πηγάδι στο σημερινό Λαογραφικό Μουσείο, η αείμνηστη Πολύμνια Ηρειώτη μια από τις δωρήτριες του οικήματος, μάζευε όλα τα κορίτσια της ηλικίας της ανήμερα του Αϊ-Γιαννιού στις 12 το μεσημέρι με τον ήλιο να ρίχνει τις ακτίνες του κάθετα μες το σφραγισμένο πια πηγάδι. Ανάλογα με τις επιθυμίες της κάθε νέας κι ένα σχήμα -πιθανό επάγγελμα του αγαπημένου που αναζητείται , αντικατοπτριζόταν στο νερό. Άλλοτε όπως αποδείχθηκε λάθευε, άλλοτε πάλι όχι, άλλοι τα πίστευαν, άλλοι ούτε που το παρακολούθησαν στη ζωή τους.

«Σα μάθει ο σκύλος γράμματα κι η γάτα να διαβάζει, τότε και συ θα παντρευτεί να κάνει ο κόσμος χάζι.»

«Θα πάρεις άντρα όμορφο με αετίσιο μάτι.  Το ριζικό του Κλήδονα τον λέει… ακαμάτη.»

«Γαρύφαλλο τσαλακωτό στου Βασιλιά το χέρι, Τούρκοι-Ρωμιοί το μαρτυρούν που’ σαι δικό μου ταίρι.»

«Ανοίγουμε τον Κλήδονα…»

«Ανοίγουμε τον Κλήδονα…»

Leave a Comment