Επικαιρότητα — 19/03/2012 at 11:07

Πελίτι – Όταν το Παρελθόν Σώζεται στο Μέλλον

by

«Έχουμε αντικαταστήσει τη γη με το σούπερ μάρκετ, νομίζουμε πως μόνο εκείνο μπορεί να μας δώσει την τροφή μας.»

Το καλοκαίρι που πέρασε η νοοτροπία πολλών αιγινητών άλλαξε σε μία προσπάθεια να γίνουν αυτάρκεις, εν μέσω κρίσης. Κάπως έτσι, η τοπική ομάδα “Πελίτι” αύξησε τα μέλη της μοιράζοντας σπόρους, συμβουλές και εμπειρίες, το ερέθισμα για την υιοθέτηση μιας διαφορετικής στάσης ζωής. Ο Άρης Παύλος, γυμναστής και συντονιστής της ομάδας της Αίγινας και ένας από τους –περίπου- 220 καλλιεργητές των κατά τόπους αγροκτημάτων ανά την Ελλάδα που διατηρούν παραδοσιακούς σπόρους, αποτελεί ένα από τα ευαισθητοποιημένα άτομα του νησιού που σε συνεργασία με το Σύλλογο Ενεργών Πολιτών, το 2006, έδωσαν το πρώτο μήνυμα: να αναλάβουμε μόνοι μας την καλλιέργεια της τροφής μας, να ξεκινήσουμε έναν υγιεινότερο τρόπο δράσης, μα και να διατηρήσουμε και εν συνεχεία να μοιράζουμε σπόρους από τις δικές μας ποικιλίες.

Με αφορμή το “ανοικτό σπορείο”, που έλαβε χώρα στις 19 Φεβρουαρίου, ο Άρης Παύλος μας μίλησε για τη δράση και τη σημασία του “Πελίτι”, για την ομάδα της Αίγινας, αλλά και για το ρόλο των μαθητών στην καλλιέργεια και διάδοση των σπόρων.

Λίγα Λόγια για το “Πελίτι”

Πολύ πριν τα κινήματα των ημερών, το 1995, η ανάγκη ενός ανθρώπου, του Παναγιώτη Σαϊνατούδη, για αυτάρκεια στην τροφή, αλλά και για τη διατήρηση της πολιτιστικής του ταυτότητας, τον οδηγούν στην ίδρυση του “Πελίτι” μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης με τρεις βασικούς σκοπούς· τη διατήρηση ντόπιων ποικιλιών και σπόρων, την ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών δίχως τη μεσολάβηση χρημάτων, αλλά και τη δημιουργία μιας εναλλακτικής κοινότητας με κύριο άξονα τη διατήρηση των ντόπιων ποικιλιών. Η δράση αυτή εξαπλώθηκε γρήγορα και σε άλλες περιοχές της χώρας, με το σήμα της, μια βελανιδιά( πελίτ στα ποντιακά) να αντιπροσωπεύει και να αγκαλιάζει όλο και περισσότερα άτομα ανεξαρτήτως ηλικίας. Τα πρώτα χρόνια της ίδρυσή του, για την εξασφάλιση σπόρων, γίνονταν εξερευνητικές αποστολές σε απομακρυσμένα χωριά όπου η καλλιέργεια επαρκούσε για την κάλυψη των διατροφικών αναγκών των κατοίκων. Πηγή εσόδων του Πελίτι είναι τα έσοδα από την ετήσια έκδοση βιβλίων σχετικών με αυτό, μα και από χορηγίες. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, καθώς και η τράπεζα Σπόρων Θεσσαλονίκης, αποτελούν τους κρατικούς φορείς που συνεργάζονται με την οργάνωση. Ιδιαίτερη είναι και η συμμετοχή μαθητών, με τα σχολεία  –δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια- να διδάσκουν ένα διαφορετικό τρόπο δράσης.

«Αγοράζοντας ένα μαρούλι δεν καταλαβαίνεις τίποτα, απλά βγάζεις τα λεφτά από την τσέπη! Όταν όμως το παράγεις, το μεγαλώνεις, αγχώνεσαι, μαθαίνεις για τη γη. Σου δίνει την ευκαιρία να καταλάβεις πως δε γίνεται να ζεις με σπάταλο και ενεργοβόρο  τρόπο ζωής. Σου μαθαίνει να αξιολογείς την αξία των πραγμάτων.» Μέσα στο 2011, σαράντα άτομα ζήτησαν από τον Άρη σπόρους από τις ποικιλίες που ο ίδιος καλλιεργεί. 200 φακελάκια από κουκιά Αίγινας, σπανάκι Ξάνθης, σέσκουλο Δράμας, ραπανάκι  και καυτερή πιπεριά Τρικάλων, στάλθηκαν σε πολίτες που θέλησαν να επιχειρήσουν με τη σειρά τους τη διαχείριση  σπόρων, είτε για προσωπική κατανάλωση, είτε για να καλύψουν τις βιοποριστικές τους ανάγκες. Η συνδρομή των μεγαλυτέρων σε ηλικία αγροτών, υπήρξε ουσιαστική και καταλυτική, καθώς με τη δωρεά σπόρων στην επόμενη γενιά καλλιεργητών, εμπιστεύτηκαν το ίδιο το μέλλον τους.

«Όποιος ασχολείται με τη διατήρηση σπόρων είναι σα να διασώζει κι ένα κομμάτι του πολιτισμού μας». Σύμφωνα με τον Άρη Παύλο, όταν κανείς αναλάβει μια τέτοια ευθύνη –να καλλιεργεί, να μοιράζει, να ευαισθητοποιεί τους άλλους- δεν περιφρουρεί μόνο τη δική του υγεία, μα και των άλλων. Πλέον, ο τρόπος παραγωγής των προϊόντων έχει αλλάξει, στερώντας μας τα περιθώρια να γευθούμε και να οσφρηστούμε αυτό που τρώμε. Το μόνο που ενδιαφέρει τόσο καταναλωτές όσο και παραγωγούς, είναι αποκλειστικά η εμφάνιση. «Δεν μπαίνουμε στη διαδικασία καν να προσέχουμε τι τρώμε, πόσο μάλλον να παράγουμε την τροφή μας».

Πρώτη η ομάδα της Αίγινας εγκαινίασε το “ανοικτό σπορείο”. Πρόκειται για εκδήλωση που λαμβάνει χώρα σε εξωτερικό χώρο (τα τελευταία χρόνια στον Πύργο του Μάρκελλου) και προσελκύει πολλούς ντόπιους, αλλά και επισκέπτες καλλιεργητές από πολλές περιοχές της χώρας. Κάθε χρόνο τον Φεβρουάριο, οι σπόροι των κατά τόπους καλλιεργητών μοιράζονται στο κοινό, με στόχο κατά την εκδήλωση της Άνοιξης,  τον Απρίλιο, στο πλαίσιο των πανελλαδικών γιορτών, οι σπόροι ως  ανεπτυγμένα πια φυτά να μοιραστούν στους κάθε χρόνο και περισσότερους πολίτες που καταφθάνουν για να τα παραλάβουν.

Εξαιρετικά σημαντικός είναι ο ρόλος των μαθητών στις κατά τόπους ομάδες. «Η τριβή των μαθητών με όλη την πορεία της ανάπτυξης των φυτών, τους ξυπνά το ένστικτο της αγάπης για τη φύση». Ως γυμναστής στο γενικό λύκειο Αίγινας, ο Άρης Παύλος, εδώ και τέσσερα περίπου χρόνια «αναθρέφει» την ομάδα του σπορείου που συναντιέται σε διαλείμματα, κενά, «όποτε οι υποχρεώσεις των μαθητών το επιτρέπουν». Ξεκαθαρίζει πως επειδή δε βρίσκεται στο σχολικό πρόγραμμα ως μάθημα, δε σημαίνει πως μια τέτοια ομάδα δεν είναι απαραίτητη, ενώ εκφράζει το παράπονό του για την έλλειψη συμμετοχής άλλων σχολείων. «Είναι υποχρέωση, εμάς των εκπαιδευτικών, να φέρνουμε τα παιδιά σε επαφή με τη φύση, με την τροφική αλυσίδα, να τα ενημερώνουμε, να τους μαθαίνουμε τον τρόπο προσέγγισης. Να μην είμαστε απλώς τυπικά καλυμμένοι με το να κάνουμε το μάθημά μας, γιατί είναι κι αυτό ένα πολύ σημαντικό μάθημα».

ΠΕΛΙΤΙ – όταν το παρελθόν σώζεται στο μέλλον

 

Leave a Comment