Επικαιρότητα — 10/07/2012 at 10:00

Συμβουλές του Γιατρού Σωκράτη Γ. Δούκα για τον Καύσωνα

by

[vsw id=»Ee1UNukOoWY» source=»youtube» width=»665″ height=»400″ autoplay=»no»]

Καύσωνα και Θερμοπληξία

Καύσωνας, για τις κλιματικές συνθήκες της Ελλάδας, θεωρείται μια περίοδος τουλάχιστον 3 ημερών, όπου οι θερμοκρασίες στις πεδινές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας ξεπερνούν τους 37°C και η μέση ημερήσια θερμοκρασία είναι τουλάχιστον 31°C, δηλαδή η θερμοκρασία δε μειώνεται αρκετά κατά τις νυκτερινές ώρες (δεν πέφτει κάτω από τους 25-26°C).

Οι επιπτώσεις στον πληθυσμό από τις υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να είναι από απλή δυσφορία, θερμική εξάντληση ως και θερμοπληξία η οποία χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια. Πιο ευάλωτες είναι οι ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού (παιδιά, ηλικιωμένοι, πάσχοντες από χρόνιες παθήσεις) καθώς και άτομα τα οποία εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους.

Λόγω της ζέστης, το σώμα χάνει νερό και πολλοί άνθρωποι αφυδατώνονται χωρίς να το καταλαβαίνουν, καθώς η δίψα δεν αποτελεί σημάδι απλής αφυδάτωσης, αλλά προχωρημένης. «Η ήπια αφυδάτωση εμφανίζεται με συμπτώματα, όπως η κόπωση, η υπνηλία, οι ζαλάδες και τα σκουρόχρωμα ούρα»,

Επίσης, πρέπει  να αποφεύγονται τρόφιμα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας -που δίνουν πολλές θερμίδες, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε λιπαρά (όπως το σουβλάκι, οι πίτσες, οι βαριές σάλτσες και τα τηγανητά), η κατανάλωση αλκοόλ να γίνεται με μέτρο, γιατί το αλκοόλ αυξάνει τη διούρηση, δηλαδή την αποβολή νερού από τον οργανισμό και να καταναλώνονται φαγητά ελαφρώς αλατισμένα, καθώς το αλάτι συμβάλλει στο να κρατήσει το σώμα τα υγρά του.

Κατά τις ημέρες του καύσωνα θα πρέπει να μειωθεί η κίνηση, να αποφεύγονται οι βαριές σωματικές εργασίες -και ιδιαίτερα σε χώρους με υψηλή θερμοκρασία, άπνοια και μεγάλη υγρασία.

Αν είναι απαραίτητο να γίνουν τέτοιες εργασίες τότε θα πρέπει να προγραμματιστούν εκτός χρόνου θερμοκρασιακής αιχμής, δηλαδή πριν τις 11 το πρωί και μετά τις 5 το απόγευμα.

Επιπλέον, θα πρέπει οι άνθρωποι να παραμένουν σε χώρους δροσερούς και σκιερούς, να χρησιμοποιούν κλιματιστικά μηχανήματα ή ανεμιστήρες. Να φορούν ελαφρά, άνετα και ανοιχτόχρωμα ρούχα, που διευκολύνουν τον αερισμό του δέρματος και την εξάτμιση του ιδρώτα (βαμβακερά, λινά), αποφεύγοντας τα συνθετικά υφάσματα, ενώ θα πρέπει να χρησιμοποιούν καπέλο με φαρδύ γείσο και γυαλιά ηλίου, όταν εκτίθενται στον ήλιο.

Άτομα με επιληψία ή προβλήματα καρδιάς, νεφρών ή ήπατος, που ακολουθούν αυστηρή δίαιτα υγρών, ή έχουν προβλήματα κατακράτησης υγρών στο σώμα τους, πρέπει να συμβουλεύονται γιατρό πριν αυξήσουν την κατανάλωση υγρών.

Ένα άλλο μέτρο που βοηθάει στην καταπολέμηση των υψηλών θερμοκρασιών, είναι τα χλιαρά ντους κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ θα πρέπει να αποφεύγονται οι απότομες αλλαγές στη θερμοκρασία του σώματος. Ένα κρύο ντους ή μπάνιο αμέσως μετά την έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να προκαλέσει υποθερμία, ειδικά σε ηλικιωμένους και μικρά παιδιά.

Κατά τη διάρκεια της ημέρες το σπίτι θα πρέπει να παραμένει κλειστό, αφού προηγουμένως έχει μείνει ανοιχτό κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα (καρδιοπάθειες, πνευμονοπάθειες κ.λπ.) θα πρέπει να συμβουλευτούν τον θεράποντα ιατρό τους για εφαρμογή ειδικών οδηγιών. Συμβουλή γιατρού πρέπει να ζητήσουν και όσοι παίρνουν φάρμακα, όπως διουρητικά, καρδιοτονωτικά, αντιυπερτασικά, ηρεμιστικά και νευρολογικά, για το αν πρέπει να τα συνεχίσουν και σε ποια δοσολογία, καθώς μερικά έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν τη θερμοκρασία του σώματος.

Προσοχή στη θερμική εξάντληση και τη θερμοπληξία

Η θερμική εξάντληση εμφανίζεται μετά από έντονη και παρατεταμένη άσκηση και εργασία σε ζεστό και υγρό περιβάλλον και είναι απόρροια της έντονης εφίδρωσης του σώματος (απώλεια αλατιού και ηλεκτρολυτών).

Τα συμπτώματα είναι κρύο, υγρό και ωχρό δέρμα, συνεχής εφίδρωση, ατονία, πονοκέφαλος, ζαλάδες, ναυτία, αίσθημα εξάντλησης, τα οποία καταλήγουν σε ξαφνική και μικρής διάρκειας κατάρρευση.

Σε περίπτωση θερμικής εξάντλησης ο πάσχων πρέπει να μεταφερθεί σε δροσερό, ευάερο, σκιερό ή κλιματιζόμενο χώρο ή κάτω από δέντρα αν υπάρχουν και πρέπει να πιει γουλιές δροσερού νερού (όχι παγωμένο) -μισό ποτήρι κάθε 15 λεπτά.

Επίσης, θα πρέπει να αφαιρεθούν ή να χαλαρώσουν τα ρούχα που πιθανόν τον σφίγγουν, και να του γίνουν κομπρέσες, με βρεγμένες με κρύο νερό πετσέτες ή σεντόνια για να δροσίσει το σώμα του. Δεν θα πρέπει να καταναλώσει αλκοολούχα ποτά, ούτε υγρά που περιέχουν καφεΐνη (καφέδες, αναψυκτικά τύπου cola, τσάι).

Πρέπει να καθίσει αναπαυτικά και να παρακολουθείται για τυχόν μεταβολές στην κατάσταση του. Σε περίπτωση μη βελτίωσης της υγείας του, ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί στο νοσοκομείο.

Ως θερμοπληξία ορίζεται η υπερθερμία, στην οποία η θερμοκρασία του σώματος φθάνει τους 40ºC ή και περισσότερο. Είναι πολύ σοβαρή κατάσταση και μπορεί να προκαλέσει τον θάνατο. Το σύστημα του οργανισμού που ελέγχει τη θερμοκρασία του σώματος και προκαλεί τον ιδρώτα για να δροσίσει το σώμα, σταματάει να λειτουργεί.

Τα συμπτώματα είναι ζεστό, ερυθρό και ξηρό δέρμα (μπορεί να είναι υγρό, αν ο πάσχων έχει ιδρώσει από βαριά χειρωνακτική εργασία ή άσκηση), διανοητική σύγχυση, γρήγορος, αλλά αδύνατος σφυγμός, χαμηλή αρτηριακή πίεση, δύσπνοια, κατάπτωση του οργανισμού, λιποθυμία, απώλεια αισθήσεων ή κώμα.

Σε περιστατικό θερμοπληξίας οι ενέργειες που πρέπει να κάνουμε είναι οι εξής: Μεταφορά του πάσχοντα σε δροσερό, ευάερο, σκιερό ή κλιματιζόμενο χώρο ή κάτω από δέντρα αν υπάρχουν.

Πρέπει να του παρασχεθεί άμεση ιατρική βοήθεια
(ασθενοφόρο ή γιατρό), να μειωθεί γρήγορα η θερμοκρασία του σώματος (βάζοντας τον πάσχοντα σε μπανιέρα με δροσερό νερό ή χρησιμοποιώντας βρεγμένες με κρύο νερό πετσέτες ή σεντόνια ή παγάκια/τριμμένο πάγο τυλιγμένα σε πετσέτα για να δροσιστεί το σώμα του).

Στη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος συμβάλει η χρήση ανεμιστήρα ή κλιματιστικού μηχανήματος, ενώ εάν μπορεί να πιει νερό, τότε αυτό θα πρέπει να είναι δροσερό και όχι παγωμένο, σε μικρές ποσότητες (μισό ποτήρι κάθε 15 λεπτά).

Αν αρνείται να πιει νερό ή κάνει εμετό ή παρουσιάζει λιποθυμικές τάσεις, τότε δεν πρέπει ούτε να φάει ούτε να πιει. Οι παραπάνω ενέργειες γίνονται μέχρι να έρθει ο γιατρός ή το ασθενοφόρο που θα τον μεταφέρει στο Νοσοκομείο.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ

  • Αποφύγετε την ηλιοθεραπεία. Παραμείνετε σε σκιερά και δροσερά μέρη αποφεύγοντας τους χώρους όπου επικρατεί συνωστισμός.
  • Αποφύγετε τη βαριά σωματική εργασία, ιδιαίτερα μάλιστα σε χώρους με υψηλή θερμοκρασία, άπνοια και μεγάλη υγρασία. Αποφύγετε το βάδισμα για πολύ ώρα ή το τρέξιμο κάτω από τον ήλιο.
  • Προτιμήστε τα ελαφρά, άνετα και ανοιχτόχρωμα ρούχα από πορώδες υλικό για να διευκολύνεται ο αερισμός του σώματος και η εξάτμιση του ιδρώτα. Φορέστε καπέλο ή άλλο κάλυμμα από φυσικό υλικό, που να επιτρέπει καλό αερισμό του κεφαλιού.
  • Προτιμήστε τα ελαφρά και μικρά γεύματα, με έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά και περιορίστε τα λιπαρά. Πίνετε άφθονα υγρά (νερό και χυμούς φρούτων). Αν η εφίδρωση είναι έντονη, τότε συστήνεται η πρόσθετη λήψη αλατιού για να κρατηθεί το επίπεδο των υγρών στον οργανισμό. Επίσης, συνιστάται να αποφεύγονται τα οινοπνευματώδη ποτά.
  • Συνιστώνται πολλά χλιαρά ντους κατά την διάρκεια της ημέρας. Καλό θα είναι επίσης να τοποθετούνται υγρά καλύμματα στο κεφάλι και στο λαιμό, σαν προστατευτικά μέτρα.
    Επίσης, συστήνεται η χρήση μαύρων ή σκουρόχρωμων γυαλιών, που προστατεύουν τα μάτια από την έντονη αντανάκλαση του ήλιου.
  • Τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα (αναπνευστικά, καρδιαγγειακά, κλπ) θα πρέπει να συμβουλευτούν το θεράποντα ιατρό τους για την εφαρμογή ειδικών οδηγιών, κατά περίπτωση. Ιδιαίτερα, όσοι παίρνουν φάρμακα, πρέπει να συμβουλεύονται τον ιατρό τους, αν πρέπει να τα συνεχίσουν και σε ποια δοσολογία, επειδή μερικά έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν την θερμοκρασία του σώματος.
  • Αποφύγετε τα πολύωρα ταξίδια με διάφορα μέσα συγκοινωνίας, κατά τη διάρκεια της υψηλής ζέστης.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΟΓΝΑ ΚΑΙ ΒΡΕΦΗ

  • Τα νεογνά πρέπει να είναι ντυμένα όσο γίνεται πιο ελαφρά. Προτιμότερο είναι τα χέρια και τα πόδια τους να είναι ελεύθερα και να μην τυλίγονται σε πάνες.
  • Όταν κάνει ζέστη να τους προσφέρονται συχνά, εκτός από γάλα (μητρικό ή άλλο) και άλλα υγρά όπως χαμομήλι, νερό, κλπ.
  • Τα βρέφη και τα μεγαλύτερα παιδιά καλό είναι να τρώνε περισσότερα χορταρικά και φρούτα και λιγότερα λίπη.
  • Καλό είναι τα παιδιά να μην παραμένουν πολύ ώρα στον ήλιο μετά το μπάνιο και να φορούν πάντα καπέλο.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ

  • Το πολύ ζεστό και υγρό περιβάλλον είναι επικίνδυνο για τους ηλικιωμένους και για το λόγο αυτό αν ο δροσισμός του διαμερίσματος στην μεγάλη ζέστη είναι δύσκολος, προτιμότερη είναι η μετακίνηση των ηλικιωμένων σε δροσερότερες περιοχές της χώρας, όταν βέβαια υπάρχει η δυνατότητα.
  • Αν η μετακίνηση των ηλικιωμένων σε παραθαλάσσια περιοχή ή σε βουνό δεν είναι εύκολη, τότε η παραμονή τους σtα κατώτερα διαμερίσματα πολυώροφων σπιτιών είναι μια σχετικά εύκολη λύση.
  • Το δωμάτιο ή το σπίτι γενικά, κατά τη διάρκεια των ζεστών ωρών της ημέρας πρέπει να είναι ερμητικά κλειστό, αφού όμως έχει δροσιστεί και μείνει ανοιχτό όλη τη νύχτα.
  • Οι οικογένειες που έχουν ηλικιωμένα άτομα, καλό θα είναι να φροντίζουν να μην τα εγκαταλείπουν μόνα τους σε περιπτώσεις θερινών διακοπών ή πολυήμερης απουσίας από το σπίτι. Σε αντίθετη περίπτωση, θα πρέπει να εξασφαλίσουν κάποιο άτομο για την καθημερινή τους φροντίδα.

Dr. Σωκράτης Γ. Δούκας
Γενικός Χειρουργός – Επειγοντολόγος
——————————————————————–
Ο Ιατρός, κ Σωκράτης Γ. Δούκας, είναι Γενικός Χειρούργος – Επειγοντολόγος, Πιστοποιημένος Χειρούργος Παχυσαρκίας, με 18χρονη ιατρική εμπειρία, τελεί Ειδικός Ιατρικός Πραγματογνώμονας της Εισαγγελίας Αθηνών για Χειρουργικά θέματα και Υπ. Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, είναι επιστημονικός συνεργάτης των μεγαλύτερων Ελληνικών Κλινικών και έχει διατελέσει Επικουρικός Επιμελητής Β΄ στο ΕΚΑΒ στο τμήμα Αεροδιακομιδών (Ιπτάμενος Ιατρός) και Γενικός Συντονιστής Αεροδιακομιδών Ελλάδας και Ιπτάμενος Ιατρός ΕΚΑΒ. Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε Ελληνικά, αλλά και ξένα έντυπα. Τους τελευταίους μήνες έχει εγκατασταθεί μόνιμα, με την τετραμελή οικογένειά του στην Αίγινα και το ιατρείο του βρίσκεται στην οδό Αφαίας 25.

Leave a Comment