Featured, On Air — 17/08/2011 at 12:23

Εικαστικές Δεξαμενές:Γιάννης Σανταντόνιο

by

Εικαστικές Δεξαμενές: Γιάννης ΣαναντόνιοΟ Γιάννης Σανταντόνιο μετρά ήδη πενήντα χρόνια στο χώρο της ζωγραφικής και είκοσι χρόνια μόνιμης διαμονής στην Αίγινα. Οι περισσότεροι Αιγινήτες τον γνωρίζουμε ως το ζωγράφο που παρεμβαίνοντας εικαστικά «έδωσε ζωή» στις δεξαμενές του δήμου , αλλά και ως ιδρυτικό μέλος των Ενεργών Πολιτών. Ενόψει της βράβευσής του, στα πλαίσια του Φεστιβάλ Φιστικιού, μιλά στο Aegina News για το ξεκίνημά του στο χώρο της ζωγραφικής, τη μετάβαση του από τη Χούντα στο Παρίσι του ’68, το φωτορεαλισμό που τον έχει κερδίσει και  την Αίγινα που αγαπά.

 

Τον συνάντησα πρώτη φορά σε μία κοινή παρέα σε ένα από τα “στέκια” του κάτω από τη Δημαρχία. Μου έδωσε το τηλέφωνό του και μετά από λίγες ημέρες τον κάλεσα με το αίτημα να μου παραχωρήσει αυτήν τη συνέντευξη. Έτσι κι έγινε. Την επόμενη κιόλας μέρα συναντηθήκαμε σε καφετέρια κοντά στο γήπεδο, όπου άμεσος, με χιούμορ, χωρίς όρους, με μόνη διακοπή ένα διάλειμμα για τσιγάρο και με ειρμό που με έβγαζε από τον κόπο να τον ρωτώ την επόμενη ερώτηση, ξετύλιξε μπροστά μου τη ζωή και τη καριέρα  του  σε μιάμιση περίπου ώρα.

Το ξεκίνημα

Ξεκίνησε να ζωγραφίζει  στα 17 του, όταν με μετάθεση του πατέρα του βρισκόταν στη Σπάρτη. « Γι’ εμένα, τότε, ήταν η εποχή των εφηβικών μου αναζητήσεων. Έτσι, μόνος και αυτοδίδακτος, άρχισα να ζωγραφίζω στη φύση.».  Θεωρεί τον εαυτό του τυχερό, καθώς η αντίδραση των γονιών του για την απόφασή του να ασχοληθεί επαγγελματικά με τη ζωγραφική ήταν θετική. « Ο πατέρας μου ήταν ένας χαλαρός άνθρωπος. Μου είχε πει : “Σου έχω εμπιστοσύνη και θα σε βοηθήσω”, η οικονομική του βοήθεια κράτησε κάποιους μήνες

Από τη Σχολή Καλών Τεχνών  στο Παρίσι

Μετά το γυμνάσιο στόχος του υπήρξε η είσοδος του στη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου από τους 330 υποψηφίους μόλις επτά θα ήταν οι τυχεροί εισαχθέντες. Έδωσε τρεις φορές και τα κατάφερε. Ωστόσο, η σχολή δεν του προσέφερε  αυτά που περίμενε και ένα χρόνο μετά την κατάληψη της εξουσίας από τη χούντα, το 1968, φεύγει για το Παρίσι και ζει από κοντά τον κοινωνικό αναβρασμό του Γαλλικού Μάη. « Μπήκα στη Σχολή Καλών Τεχνών πολύ δύσκολα και έφυγα πάρα πολύ εύκολα, χωρίς να το μετανιώσω ποτέ! Φτάνοντας στο Παρίσι κατάλαβα πως αυτά που μας μάθαιναν στην Ελλάδα ήταν ξεπερασμένα.  Η μετάβαση μου στη Γαλλία συνέπεσε με τον κοινωνικό αναβρασμό του Γαλλικού Μάη. Χούντα στην Ελλάδα, κοινωνική επανάσταση στη Γαλλία. Από το σκοτάδι στο φως.  Δύο αντιφατικά γεγονότα που αποτέλεσαν έναυσμα  για αναθεώρηση πολλών πραγμάτων». Τα γεγονότα αυτά άλλωστε τον ενέπνευσαν να γράψει ποίηση. « Τα 2-3 πρώτα χρόνια της 15χρονης παραμονής μου στο Παρίσι, επηρεασμένος από τα γεγονότα, έγραψα ποίηση και μετά σταμάτησα» Παραδέχεται πως οι μόνες δυσκολίες  που αντιμετώπισε κατά τις πρώτες μέρες της διαμονής του στο Παρίσι, ήταν καθαρά βιοποριστικές. « Ήξερα αρκετά τη γλώσσα, μα έπρεπε να δουλέψω για να ζήσω.»

Η βαθύτερη επικοινωνία των έργων του με τους θεατές, ο φωτορεαλισμός, η ζωγραφική σε δημόσιους χώρους και η αποστασιοποίησή του από τις γκαλερί

Το 1983 επιστρέφει στην Ελλάδα έχοντας αποκομίσει πολλά από την παραμονή του στο εξωτερικό. Η καταξίωση ήδη είχε επέλθει με πολλές ατομικές εκθέσεις και πρωτοποριακές δουλειές, όπως η ζωγραφική σε δημόσιους χώρους και ο φωτορεαλισμός. Οι πίνακές του δεν ανήκουν στους καθαρά εμπορικούς, κάτι που ούτως ή άλλως δεν ήθελε. « Δημιούργησα  με την αντιζωγραφική. Ήθελα να μην στείλω τον θεατή να κολλήσει στον πίνακα, αλλά να τον στείλω μέσω της ζωγραφικής στο πραγματικό αντικείμενο, τον άνθρωπο, σαν μία καραμπόλα..» Και συνεχίζει: « Ερευνώντας πάνω στη ζωγραφική, η απόρριψη πραγμάτων που δεν αρέσουν καθορίζουν την τελική επιλογή του ζωγράφου πάνω στο αντικείμενό του»       

Ο φωτορεαλισμός προέκυψε στη ζωή του από ενδιαφέρον  για την καθημερινότητα και τον άνθρωπο. « Η φωτογραφία είναι μία κοινώς αποδεκτή κοινωνική  γλώσσα. Ο κόσμος βλέποντάς την θεωρεί σαν  δεδομένο. Εγώ θεώρησα καλό να μιμηθώ τη φωτογραφική γραφή ώστε να έχω μία ευκολία αποδοχής· “χρυσώνοντας το χάπι ” η ζωγραφική να περάσει στον σημερινό άνθρωπο  όπως η φωτογραφία, με τη διαφορά πως θα περιέχονται σε αυτήν εικαστικά στοιχεία.» Κρατά την τονικότητα της ασπρόμαυρης φωτογραφίας και παρεμβαίνει σε αυτή μόνο χρωματικά.

Με την επιστροφή του στην Ελλάδα και έχοντας ήδη ασχοληθεί με τη ζωγραφική σε δημόσιους χώρους του εξωτερικού, αποφασίζει να στείλει επιστολή σε περίπου 40 δήμους της Αττικής με πρόταση να παρέμβει εικαστικά σε εξωτερικούς δημόσιους χώρους. Απάντηση έρχεται μόνο από 2. Κτήρια στο δήμο Ζωγράφου έχουν αξιοποιηθεί εξωτερικά, δίνοντας μια διαφορετική νότα στην πεπατημένη όψη των περισσοτέρων. Θλιβερό γεγονός για τον ίδιο ήταν να δει τυχαία σε ένα πέρασμά του στο δήμο Ζωγράφου ένα έργο του να έχει βαφτεί με άσπρη μπογιά αποκτώντας και πάλι τη μορφή ενός κλασσικού σπιτιού χωρίς την παραχώρηση άδειας από κάποιον αρμόδιο φορέα. Αξίζει να σημειωθεί πως η τοιχογραφία αυτή ήταν αφιερωμένη στο “Πολυτεχνείο”.

Πολλά χρόνια τώρα επιλέγει και εκθέτει έργα του σε δημόσιους χώρους και στο εργαστήριό του έχοντας αποστασιοποιηθεί από τις γκαλερί. « Ο λόγος αυτής της αποστασιοποίησης είναι πως δεν μου αρέσει η σχέση ζωγράφου- γκαλερίστα. Τους ενδιαφέρει το έργο μόνο ως εμπόρευμα, ενώ, ελάχιστοι είναι εκείνοι που θα το δουν βαθύτερα».

  Η απόφαση μόνιμης διαμονής στην Αίγινα  και η δραστηριοποίησή του

  Αν και πολυταξιδεμένος επέλεξε να ζει και να δημιουργεί στην Αίγινα τα τελευταία 20 χρόνια. « Επέλεξα την Αίγινα γιατί δεν άντεχα άλλο την Αθήνα. Πλέον θεωρώ τον εαυτό μου Αιγινήτη.» Τον μαγνητίζει η γενικότερη εικόνα του νησιού και εύχεται τα εγγονάκια του να αγαπήσουν και αυτά τον τόπο. Αναρωτιέται όμως, πόσο θα αντέξει ακόμη η Αίγινα χωρίς να θυσιαστεί στο βωμό του τουρισμού από τους κατοίκους της. Ενώ, εκφράζει  τη δυσαρέσκειά του για την αναμόρφωση των παραλιακών καφετεριών. «Αυτό που με ενοχλεί είναι η διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου των καφετεριών, των καφενείων και των ταβερνών με τις πλαστικούρες που έκρυψαν την πέτρα που και άλλαξαν την όψη η οποία χαρακτήριζε το νησί.» 

Ο Γιάννης Σανταντόνιο έγινε γνωστός στους Αιγινήτες με την καλλιτεχνική του παρέμβαση σε 3 δεξαμενές του δήμου , με την παρουσία του στους αγώνες του συλλόγου Ενεργών Πολιτών, αλλά και με τη συμμετοχή του στο 1ο και 2ο φεστιβάλ φιστικιού. « Υπερασπίζομαι την Αίγινα με τον τρόπο μου. Βρίσκομαι σε κάθε αγώνα του συλλόγου ενεργών πολιτών, του οποίου και είμαι ιδρυτικό μέλος και πρώτος πρόεδρος. Θεωρώ πως ο ρόλος του συλλόγου είναι καταλυτικός, μάχεται και διεκδικεί.»

Το φετινό, 3ο κατά σειρά, φεστιβάλ φιστικιού τον βρίσκει αποστασιοποιημένο από το θεσμό, καθώς από πολύ νωρίς διέκρινε δείγματα ανοργανωσιάς. « Το Aegina Fistiki Fest είναι κάτι που κάνει την Αίγινα να ακουστεί και μακάρι να πετύχει. Απεύχομαι την υλοποίηση της εντύπωσης μου πως τα πράγματα και τα λάθη φέτος θα είναι μεγάλα. Παρατηρώ έλλειψη  οργάνωσης και εθελοντισμού, σε αντίθεση με τα δύο πρώτα φεστιβάλ  . Όλα έδειχναν αποδοχή και άμεση υλοποίηση. Υπήρχε ενθουσιασμός μα μετά δεν υπήρχε ούτε επιτροπή

 Συμφωνεί με την ευρύτερη εντύπωση των Αιγινητών πως η διαφημιστική καμπάνια δεν προωθεί  το νησί και δεν κρίνει τα όσα ακούονται για μετατόπιση της “Πύλης της Αίγινας” από το λιμάνι. Ζητώντας του μια πρόβλεψη για την πορεία της δημοτικής αρχής αναφέρει: « Οι οιωνοί για τη δημοτική αρχή είναι δυσάρεστοι, δεν υπάρχει πλέον η οικονομική υποστήριξη από τη νομαρχία Πειραιά λόγω της διάλυσής της. Η περιφέρεια φαίνεται να βοηθά και ο δήμος Πειραιά είναι υπερχρεωμένος.»

Η επικείμενη βράβευσή του θεωρεί πως είναι δείγμα αναγνώρισης των προσπαθειών και της συνεισφοράς του, αλλά δεν είναι αυτό  που χρειάζεται. « Η βράβευση με απωθεί. Δίνει μία εν μέρει αναγνώριση. Εγώ θα προτιμούσα μία εν μέρει συνεισφορά του δήμου για τη συντήρηση των έργων στις δεξαμενές  που κινδυνεύουν από φυσική φθορά.»

Τόνια Ζαραβέλα

Εικαστικές Δεξαμενές: Γιάννης Σαναντόνιο

Εικαστικές Δεξαμενές: Γιάννης Σαναντόνιο

Εικαστικές Δεξαμενές:Γιάννης Σανταντόνιο

Leave a Comment