Featured, Εκδηλώσεις — 18/05/2012 at 19:10

Φιλελληνισμός Τότε και Τώρα

by

Φιλελληνισμός Τότε και ΤώραΤην Κυριακή το πρωί  ο Σύλλογος Ενεργών Πολιτών διοργανώνει στο Λαογραφικό μια εκδήλωση που είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι αφορά όλους μας. Και τον ύπνο του αμέριμνου να κοιμόμαστε, το γεγονός παραμένει ότι ο κόσμος, η Δύση, η Ευρώπη, όπως τα ξέραμε αλλάζουν όψη, κι η μορφή που θα πάρουν θα έχει τα χαρακτηριστικά των κοινωνιών τους. Αν πρόκειται για κοινωνίες απαθείς ή αδιάφορες, θα καταγραφεί  στην αποξένωση, τον κατακερματισμό, την πλήρη υποδούλωση σ’ αυτούς τους νεφελώδεις «κανόνες των αγορών.» Αντίθετα, αν μιλάμε για κοινωνίες στοργικές, προς τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, προς το γείτονα, συνοριακά ή συνοικιακά, ο πολλών χιλιετιών πολιτισμός μας έχει την ευκαιρία να ξαναβρεί ένα ανθρώπινο πρόσωπο. Που τελευταία κινδυνεύει να χάσει, κι ένα μέλλον χωρίς ανθρώπινο πρόσωπο, είναι τραγικό να το σκέφτεται κανείς. Το δελτίο τύπου της εκδήλωσης είναι λιτό και σαφές:

Ανοιχτή συζήτηση με θέμα: «Φιλελληνισμός, Τότε και Τώρα», θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 20 Μαΐου από τις  10:30 μέχρι τις 13:30 στο Λαογραφικό Μουσείο Αίγινας με συμμετοχή διαπρεπών προσωπικοτήτων. Το κίνημα του Φιλελληνισμού που αναπτύχθηκε στην Ευρώπη τον 19ο αιώνα υπήρξε καθοριστικό ως προς την εξέλιξη της Επανάστασης και τη δημιουργία του Σύγχρονου Ελληνικού Κράτους. Ελευθερία, Δικαιοσύνη, Όραμα, Όνειρο υπήρξαν τα ιδανικά που ενέπνευσαν τους Φιλέλληνες την εποχή του 1821. Από πού ορμώνται και πού αποβλέπουν τα σύγχρονα κινήματα «We are all Greeks», ή « Je suis Grec», που αναπτύχθηκαν τον τελευταίο χρόνο σε πολλές χώρες του πλανήτη μας ; Τι αντιπροσωπεύουν για τη σύγχρονη Ελλάδα και τι μπορεί η Ελλάδα να αποτελέσει για αυτά τα κινήματα με τις επιλογές της και την συμπεριφορά της για την έξοδο από την κρίση; Μέσα από τις εισηγήσεις των ομιλητών και τις παρεμβάσεις του κοινού θα επιχειρηθεί να δοθούν απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα.

Συμμετέχουν: Θάνος Βερέμης, Ιστορικός, Θάνος Κονταργύρης, Οικονομολόγος, Πέντρο Ολάγια, Συγγραφέας – Ελληνιστής

Συντονίζει ο Δημήτρης Ποταμιάνος, Καθ. Επικοινωνίας Παντείου Πανεπιστημίου.

Ακούγεται εξαιρετικά σημαντικό κι ενδιαφέρον θέμα, πολύ περισσότερο για όποιον έχει διάθεση να καταλάβει καλύτερα το τοπίο του, τις εναλλακτικές του, εν όψει των εκλογών της 17ης Ιουνίου. Ήδη, οι προηγούμενες κάλπες έδειξαν ότι υπάρχει μια αλλαγή στη συνείδησή μας ως λαός, αλλά είναι οι επόμενες που θα δείξουν ποιοι είμαστε, τι διεκδικούμε, και τι μας αξίζει.

Χωρίς ούτε να θέλουμε, ούτε να μπορούμε, να προκαταλάβουμε το περιεχόμενο που θα πάρει η συζήτηση μέσα από τις εισηγήσεις των ομιλητών και τις παρεμβάσεις του κοινού, επιδιώξαμε μια κουβέντα προκαταρκτική (για ζέσταμα, που λένε, να μπούμε στο πνεύμα της ιστορίας,) με το συντονιστή της εκδήλωσης, τον «δικό μας», Δημήτρη Ποταμιάνο.

Εμείς, οι κάτοικοι αυτής της χώρας, είμαστε στην καθημερινότητά μας «Φιλέλληνες»;

Εντελώς επιφανειακά κι ιμπρεσιονιστικά, κατά τη γνώμη μου. Από τα ταξίδια μου στο εξωτερικό, είχα την άποψη ότι οι άνθρωποι ήταν παντού περήφανοι για τον τόπο που ζούσαν. Και δε μιλάω για τους εύπορους ή τους προνομιούχους, στη Νέα Υόρκη, ας πούμε, οι πιο λούμπεν, οι ταξιτζήδες, στο Παρίσι, στο Λονδίνο, παίνευαν την πόλη που ζούσαν. Ενώ εμείς όλο δυσφορούμε, λες κι είμαστε σε σύγκρουση, σε δυσαρμονία με τον τόπο μας, κι απλά καμαρώνουμε τη μπέσα, το φιλότιμο, το κέφι. Δες τη σχέση μας με το κράτος. Του έχουμε παραδώσει τα πάντα. Είναι ο σωτήρας μας κι ο μπαμπούλας μαζί. Τη σχέση μας με το γείτονά μας. Όλοι κάνουν αγωγές σε όλους, για μια μάντρα, για μια σπιθαμή χωράφι. Τους φακέλους για τις υποθέσεις που εκκρεμούν, τους κουβαλούσαν στα δικαστήρια μέσα σε καροτσάκια σούπερ μάρκετ, κι όταν ήρθε μια φορά η Τρόικα δόθηκε η εντολή να μαζέψουν τους «Σκλαβενίτηδες» από τη μέση, μην τους δουν οι ξένοι κι εκτεθούμε. Είναι επίσης αυτό το φορτίο της ιστορικής μας καταγωγής. Μας τσακίζει το βάρος της ιστορίας μας, που στην πραγματικότητα η μόνη σχέση μας μ’ αυτή είναι όπως με μια αόριστη αχλύ. Ρώτα δέκα ανθρώπους να σου πουν πού βρίσκονται οι τάφοι των Σαλαμινομάχων στην Αίγινα, να δεις πόσοι θα σου απαντήσουνε.  Ή, άλλο: έρχεται κάποιος ξένος, μια προσωπικότητα, ηθοποιός, τραγουδιστής, ό, τι θες. Το πρώτο που τον ρωτάμε – με άγχος – είναι πώς του φάνηκε η Ελλάδα. Τους στριμώχνουμε να πουν ότι είναι υπέροχος ο μουσακάς, οι γυναίκες, τα μπουζούκια. Αυτό είναι κόμπλεξ. Επειδή δεν αγαπάς εσύ το μέρος σου, αποσπάς λόγια. Όχι, δεν έχω καθόλου συναίσθηση ότι αγαπάμε βαθιά τον τόπο.

Οπότε, εμείς δεν είμαστε ακριβώς Φιλέλληνες, αλλά εκατομμύρια άλλοι άνθρωποι στον κόσμο είναι, απ’ ό, τι φαίνεται. Πόσοι φωνάζουν στους δρόμους We Are All Greek, για παράδειγμα;  

Το We Are All κάτι έχει δυο διαστάσεις. Η πρώτη έχει την αίσθηση φόρου τιμής: όπως όταν έλεγε ο Kennedy «We Are All Berliners,» για παράδειγμα, μπροστά στο γκρεμισμένο Τείχος του Βερολίνου. Αυτή η διάσταση είναι απόλυτα συνδεδεμένη με τον Φιλελληνισμό διαχρονικά. Είναι το χρέος που αισθάνονται πολλοί ευρωπαίοι για τη συμβολή των ελληνικών αξιών στο χτίσιμο του κοινού πολιτισμού μας, και νιώθουν ότι το χρέος αυτό επεκτείνεται και στους σημερινούς κατοίκους της χώρας, αφού ζούμε στο ίδιο γεωγραφικό πλαίσιο και μιλάμε την ίδια γλώσσα. Η δεύτερη διάσταση έχει να κάνει με την αλληλεγγύη, κι είναι όπως στο Σπάρτακο, την παλιά, κλασσική ταινία, τη θυμάσαι; Που ρωτάει ο έπαρχος ποιος είναι ο Σπάρτακος, και σηκώνονται όλοι και λεν εγώ; Εμένα προσωπικά με συγκινούν αυτά τα συνθήματα, όπως με συγκίνησε το Give Greece A Chance, ή η καμπάνια του Johnnie Walker, You’ ll Never Walk Alone.

Οι διεθνείς εκβιασμοί, αυτή την ώρα που μιλάμε, πέφτουν σαν το χαλάζι. Μπορεί να βγει κάτι ουσιαστικό μέσα απ’ όλο αυτό το θετικό συναίσθημα κι ενδιαφέρον;

Πιστεύω πως ναι. Κι η αισιοδοξία προέρχεται από το τι γίνεται στον κόσμο. Το πιο σημαντικό δεν είναι αν θα βγει ο Τσίπρας, που για μένα μακάρι να βγει, είναι το διαδίκτυο, το συνεργατικό πνεύμα μεταξύ γνωστών κι αγνώστων ανθρώπων, το αίσθημα κοινωνικής προσφοράς που έχει αρχίσει να αφυπνίζεται ξανά. Οι αρχαίοι όταν μιλούσαν για «επιμέλεια εαυτού» εννοούσαν ότι περνούσε καλά εκείνος που φρόντιζε μονίμως για την πόλη, ενώ εμείς φροντίζαμε τις τελευταίες δεκαετίες, η χαρά, η ευημερία, να περνάει κυρίως μέσα από το σπίτι μας.

Συμφωνούμε ότι μ’ αυτά και μ’ αυτά όλο και κάποιες πολύτιμες μνήμες μπορεί να ανακτήσουμε, και δίνουμε ραντεβού για την Κυριακή, ευελπιστώντας να είμαστε όλοι εκεί.  

Φιλελληνισμός Τότε και Τώρα

Leave a Comment